Een Zoektocht Naar De Oudste Beschavingen.
16 – Djed Force . De Djed Pilaar, is dit een onderdeel van een hydraulisch systeem ? |
Eerste versie februari 2009. In het vorig hoofdstuk "Het Osirion" hebben we trachten aan te tonen dat het Osirion origineel een zuiver technisch doel kan gehad hebben, deze installatie diende waarschijnlijk voor het zuiveren en ontluchten van Nijlwater. We veronderstellen dat water van de Nijl, afkomstig van een hoger gelegen locatie ergens in de omgeving van Aswan, via een gesloten ondergronds kanaal naar het Osirion werd geleid. Daar werd het water ontlucht en gezuiverd zonder dat er druk verloren ging. Van daaruit werd dat gezuiverde water, via een tweede gesloten kanaal, naar een nog lager gelegen locatie getransporteerd, waarschijnlijk naar het Gizeh plateau. Indien er tussen het begin- en eindpunt van dat kanaal een hoogteverschil was van bijv. 50 meter stond er op het eindpunt reeds een druk van 5 kg’/cm². We hebben zo het idee dat de Oud Egyptenaren nuttig gebruikt gemaakt hebben van waterdruk om zware lasten, zoals de immense bouwstenen die ze gebruikten, op een vernuftige manier voort te duwen of op te tillen. Indien we spreken over vloeistof onder druk en mechanische heftoestellen moeten we daarbij automatisch het verband leggen met hydraulica. We denken deze technologie te herkennen in voorwerpen en reliëfs die dateren uit het Oude Rijk of zelfs uit de predynastieke periode. Laten we dit eens nader onderzoeken.
Als voorbeeld nemen we een grote cilinder met een diameter van 20 cm, we sluiten deze aan op een waterleiding met een druk van terug 5 kg’/cm² (ongeveer 5 bar). We sluiten die cilinder af met een ronde staaf die exact past in die cilinder. U kunt zich uiteraard afvragen wat men in het antieke Egypte in hemelsnaam kon aanvangen met zo’n speeltje. Het is echter verre van een speeltuig, dit is een praktische toepassing van hydraulica en de kracht die we daar mee kunnen opwekken is enorm. De cilinder heeft een binnendiameter van 20 cm: Doorsnede (of oppervlakte cirkel) = ( π x D²) / 4 = (3,14159 x 20²) / 4 = 314,159 cm² π = pi = 3,14159 Het mooie aan de wetten van hydrostatica is dat de druk zich in alle richtingen onverminderd voortplant. Op iedere vierkante centimeter staat een druk van 5 kg’/cm² of anders gezegd op iedere cm² wordt een kracht uitgeoefend van 5 kg’. De totale kracht uitgeoefend op die ronde staaf is dan: Opp. Cirkel x druk = 314, 159 cm² x 5 kg’/cm² = 1570,795 kg’. Indien we het gewicht van de ronde staaf mogen verwaarlozen dan kan deze staaf een gewicht van 1570 kg omhoog duwen. Indien we simpelweg de waterleiding aansluiten op een dergelijke cilinder dan kunnen we daarmee gemakkelijk een gewicht van zo’n 1,5 ton optillen. Zo’n staaf in een cilinder noemen we eigenlijk een zuiger of in het "correct Nederlands" een piston.
Bovenstaande tabel werd toegevoegd om u enig idee te geven welke enorme krachten kunnen “opgewekt” worden met hydraulische cilinders. Bij het vergroten van de diameter van de cilinder stijgt de kracht kwadratisch, indien de diameter van de zuiger dubbel zo groot wordt dan is de oppervlakte ervan 4 keer groter geworden en ook de kracht die op dat oppervlak wordt uitgeoefend. Uit de tabel kunnen we aflezen dat op een zuiger met een diameter van 50 cm en bij een druk van 5 kg’/cm² een kracht uitgeoefend wordt van 9.817 kg’, met andere woorden deze zuiger kan een gewicht naar omhoog duwen van 9,8 ton, dit enkel door de "waterleiding" erop aan te sluiten. Theoretisch is dit absoluut geen probleem, in de praktijk zal men uiteraard moeten rekening houden met het op te tillen gewicht, met die 9,8 ton dus. Het spreekt voor zich dat de mechanische constructie hierop moet berekend zijn, de cilinder en de zuiger moeten dus zeer solide uitgevoerd zijn. Het probleem bij dergelijke cilinders en zuigers was en is nog steeds de afdichting ervan, de zuiger moet vrij makkelijk op en neer kunnen bewegen in de cilinder maar er mag geen hydraulische vloeistof weglekken of drukverlies optreden. Spant de zuiger te hard in de cilinder dan beweegt hij niet goed en verliest men te veel kracht, zit de zuiger daarentegen te los dan gaat er druk en vloeistof verloren en dat is al evenmin gewenst.
Zuigers in bijv. verbrandingsmotoren, compressoren en waterpompen hebben door de jaren heen vele veranderingen ondergaan om dit specifiek probleem op een steeds efficiëntere manier op te lossen. In bovenstaand voorbeeld is zo’n moderne versie van een “piston” te zien. Vrijwel altijd zitten er enkele groeven in de zuiger, in deze groeven worden dichtingringen aangebracht. De zuiger zelf heeft enige speling in de cilinder, deze is enkele honderdsten van een millimeter kleiner dan de binnendiameter van de cilinder waardoor deze vrij vlot kan bewegen. De dichting is echter niet afdoende, dit wordt opgelost door enkele veerringen in de zuiger aan te brengen die tegen de wand van de cilinder drukken. Op deze manier zorgt de zuiger voor een goede afdichting in de cilinder zonder een al te grote wrijvingskracht te veroorzaken. Voorgaand principe, een zuiger met dichtingringen in een cilinder, wordt toegepast in onze huidige “moderne” tijd. Hoe zouden ze dit probleem aangepakt hebben in het antieke Egypte? Wel, op een haast identieke manier! Reeds vanaf de predynastieke periode, of zelfs al eerder, werd dit een Djed genoemd maar zelfs toen al was de ware betekenis ervan reeds lang vergeten.
Bovenstaande afbeeldingen zijn Djed amuletten, Djed figuren gemaakt van steen en hout of zelfs metaal. De verschillende benamingen die eraan werd gegeven zijn Djed, Djed Pilaar, Djed kolom of ook Tet, Tet pilaar en Tet kolom.
Alle gegevens samengevat gaan we ervan uit dat een Djed origineel een zuiger kan geweest zijn uit een hydraulisch systeem. Djed Force voor de Egyptenaren! Als een Djed werkelijk een zuiger of “piston” voorstelt dan moet dat voorwerp rond geweest zijn, een cilindrische vorm waarvan de ringen alsook de voet exact dezelfde diameter moeten gehad hebben.
Een Djed zou een zuiger kunnen geweest zijn in een cilinder van een hydraulisch systeem. We weten eerlijk gezegd niet goed hoe we de Djed in de cilinder moeten plaatsen, een gebruiksaanwijzing zou dus best handig zijn.
Gelukkig bestaat er nog zo een gebruiksaanwijzing voor hun hydraulische systemen, dit is althans wat wij er in zien. Voor zover ons bekend zijn de reliëfs in een crypte van de Hathor tempel in Dendera de enige nog resterende afbeeldingen die Djed pilaren op zo’n wijze uitbeelden. Op het reliëf kunnen we zien dat het water onder hoge druk, in de vorm van een grote waterbel met daarin een sissende slang, wordt toegevoerd aan de Djed langs de kant van de 4 ringen. Let op de armen aan de Djed, het is alsof men met die armen een beweging, of beter gezegd een actie, wou duidelijk maken. De handen zelf lijken een ontvangende expressie weer te geven, ze zitten binnen in de waterbel en raken de slang aan, ze ontvangen de druk van het water. De Djed krijgt dus de waterdruk langs de kant met de vier ringen.
Bovenstaande tekening aan de linkerkant is een theoretische benadering hoe zo’n hydraulisch systeem er zou kunnen uitgezien hebben, gebruik makend van een Djed pilaar als zuiger. Rechts is de plaatsing van de Djed pilaar vergroot weergegeven. De rode vlakken stellen dichtingringen voor die mogelijks toegepast werden om de zuiger af te dichten in de cilinder. Onderaan is een buis waarlangs het water kon ingespoten worden. De waterdruk stuwt de “piston” (Djed pilaar) naar omhoog waarbij de dichtingringen aandrukken en de cilinder afdichten. Om voldoende stabiliteit te geven aan de Djed pilaar kan de voet van de cilinder enigszins groter geweest zijn om een beter steunvlak te bekomen, hetzelfde geldt voor het bovenste draagvlak, de oppervlakte ervan diende voldoende groot te zijn zodat het voorwerp dat er werd opgeschoven stabiel lag op dat draagvlak. Hoe dit er in de praktijk zou kunnen uitgezien hebben gaan we hier niet verder bespreken, dit doet niets ter zake aan de theoretische benadering ervan. Het gebruik van Djed Pilaren. Indien er in volgende teksten sprake is van Djed Pilaren bedoelen we in feite een compleet hydraulisch systeem, een cilinder met daarin een Djed. Het gebruik van Djed pilaren ligt eigenlijk voor de hand, deze werden wellicht gebruikt voor het voortduwen of het naar omhoog tillen van grote steenblokken bij de bouw van tempels en piramiden.
De bediening van een Djed Pilaar. Het enige wat men in feite nodig heeft is een kraan om het water in en uit de cilinder te laten lopen. Indien zo’n kranen echt bestaan hebben zouden ze kunnen uit steen of metaal geweest zijn, hoe deze er nu precies kunnen uitgezien hebben zal waarschijnlijk altijd een raadsel blijven.
Bovenstaande tekening geeft enkel het principe weer van een kraan om de Djed pilaar te bedienen,
Op de derde tekening is onderaan een zijaanzicht gegeven van die kraan, op de een of andere manier moest er een pal of staaf tot buiten de kraan komen om de kraan in de ene of de andere richting te draaien. Daar kan eventueel een hefboom op gepast hebben om die kraan makkelijker te kunnen bedienen. In de ene stand kon het water de cilinder instromen en de druk zorgde ervoor dat de Djed naar omhoog werd geduwd, in de middenstand van de kraan bleef de zuiger op een bepaalde hoogte staan. Door de kraan in de andere richting te draaien kon het water dan weer de cilinder uitstromen, dat water mocht simpelweg wegvloeien. Door het eigen gewicht, of mogelijks met een beetje duwwerk, kon de Djed terugzakken tot helemaal beneden in de cilinder. Meer was er dus niet nodig om de Djed te bedienen, tenzij misschien een sleutel om op die kraan te steken. Sorry, maar we kunnen het niet laten zo’n sleutel te vergelijken met een Was scepter.
Het is overduidelijk dat een Djed pilaar, een Tyet symbool, een Ankh kruis en ook de Was Scepter bij elkaar horen. Op ontelbare afbeeldingen en reliëfs komen deze mythische symbolen samen voor alsof het ene symbool geen zin heeft zonder het andere. Het kan niet met zekerheid gezegd worden, maar het lijkt erop dat het Tyet symbool en het Ankh kruis door elkaar gebruikt werden, hun betekenis is in grote lijnen hetzelfde en op afbeeldingen samen met een Djed zien we de ene keer een Tyet symbool en andere keren dan weer een Ankh kruis. Mogelijk is het Ankh kruis een latere versie van het Tyet symbool.
Op bovenstaande foto’s zijn het Tyet symbool of het Ankh kruis, de Djed pilaar en de Was scepter steeds samen te zien, het is overduidelijk dat deze mythische symbolen één geheel vormen. Is het mogelijk dat deze mythische symbolen origineel niets meer waren dan “werktuigen” van de goden? Kan het zijn dat “gereedschappen” van een totaal vergeten technologie door de eeuwen heen religieuze instrumenten werden van de farao’s en priesters? Het geeft inderdaad het gevoel dat er duizenden jaren geleden technieken werden toegepast door een hoogstaande beschaving (goden en/of halfgoden?) die van de aardbol is verdwenen. Wellicht hebben wij stervelingen hun technologie zien werken of hebben ze mogelijks zelf gebruikt zonder ook maar iets van die technologie te begrijpen. Toen om de een of andere duistere reden die beschaving verdween bleven wij achter met die gereedschappen, het waren aandenken aan de goden en halfgoden. Deze gereedschappen werden relikwieën en kregen een religieuze betekenis. Nu, duizenden jaren later spreken we van mythische symbolen uit predynastieke tijden.
Met de vaardigheden die de piramidebouwers hadden moet het volgens onze mening niet zo moeilijk geweest zijn om deze Djed pilaren te construeren. We hebben voldoende bewijzen dat ze perfect ronde gaten in steen konden "boren" en ze waren veel beter bedreven dan wij in het bewerken van de hardste steensoorten. We gaan er zelfs van uit dat ze al brons kenden, dit zou het ideale metaal geweest zijn voor het vervaardigen van die cilinders en van die Djeds. Het maken van waterslangen kan ook al geen probleem geweest zijn, ze hadden geweven stoffen, kleefstoffen uit natuurlijke teerputten en/of harsen van bomen en planten. Djoser was de eerste farao die in Sakkara een piramide bouwde met natuursteen (kalksteen). Onder de piramide en in de onmiddellijke omgeving ervan zijn ontelbare artefacten gevonden uit die tijd, er zijn zelfs voorwerpen bij uit het begin van het Oude Koninkrijk. Op onderstaande link, in de rubriek Caïro museum is een foto te zien van schalen (of borden) die uit één stuk hardsteen zijn vervaardigd (zie foto mus6). http://www.ancient-mysteries.com/ Ook op onderstaande link zijn tal van artefacten te zien die uit harde natuursteen werden gemaakt. Honderden, zoniet duizenden perfect cirkelvormige schotels, vazen, etc. werden gevonden en allen zijn tot in de perfectie afgewerkt. Wij in onze moderne samenleving kunnen dit niet of nauwelijks, zelfs niet op een moderne draaibank en met het modernste gereedschap. http://www.globalegyptianmuseum.org/?lan=D Er is nog steeds géén afdoende verklaring hoe de ambachtlieden uit het Oude Rijk dergelijke voorwerpen hebben kunnen vervaardigen. Er werden zelfs voorwerpen teruggevonden waaruit blijkt dat ze harde steensoorten konden ombuigen alsof het een zachte metaalsoort was. Een mooi voorbeeld is te zien op onderstaande foto, dit is een ronde schijf van zo’n 30 cm in diameter met een dikte van ongeveer 1 cm en ze werd gemaakt uit schist, een harde soort leisteen. Op drie plaatsen werden in die schijf openingen gesneden en de drie losgesneden lippen werden naar omhoog geplooid. Dit is een techniek die wij nog steeds niet aankunnen, blijkbaar was dit duizenden jaren geleden voor de ambachtslui een simpel karweitje.
Het verband tussen de Djed pilaar, Dendera en het Osirion in Abydos. We gaan er van uit dat een Djed een onderdeel was van een hydraulische cilinder. Het werkingsprincipe ervan lijkt te zijn weergegeven in een crypte in de Hathor tempel in Dendera, deze ligt niet zo heel ver verwijderd van Abydos. De tempel van Seti I en het Osirion waren duidelijk heel sterk verbonden met het ritueel van het oprichten van de Djed. De combinatie van al deze elementen lijkt vrij sterk te wijzen in de richting die we hier vooropstellen: het thema ‘water’ in het Osirion en de Djed vormen één geheel. Vroege afbeeldingen van Djed pilaren werden gevonden op decoratietegeltjes in de trappenpiramide van Djoser. Van de Djed pilaar mag gerust gezegd worden dat die al gekend was in préhistorische tijden, maar als wat? Als een ritueel, mythisch voorwerp of als een stuk gereedschap? Reeds in 2600 v. Chr. hadden deze afbeeldingen al een mythische, rituele betekenis in plaats van een gebruiksvoorwerp. Van de andere kant gaan wij er van uit dat bij de bouw van de grote piramiden op het Giza plateau, grofweg tussen 2550 en 2500 BC, de Djed als een onderdeel van een hydraulisch systeem werd gebruikt. Het ene maakt het andere onmogelijk, indien in 2600 BC de ware betekenis van de Djed al lang vergeten was en als een religieus voorwerp werd gezien hoe kan de Djed dan in 2500 BC gebruikt zijn als een stuk gereedschap? Er is nog een bijkomend argument, in hoofdstuk 12 (Cheops Shafts) hebben we vermeld dat er mogelijks 2 zegels zitten op het ‘deurtje’ in de zuidelijke schacht van de Koninginnekamer. Het is uiteraard nog lang niet zeker dat het inderdaad zegels zijn en geen gezichtsbedrog, maar stel nu dat er werkelijk een afbeelding van een gekroond personage in lang gewaad op dat deurtje zit. Een dergelijke afbeelding werd nog nergens anders gevonden in tempels en piramiden. Indien er werkelijk zo’n personages op aarde geleefd hebben ten tijde van farao Cheops dan zouden daar toch sporen moeten van terug te vinden zijn. We zouden kunnen veronderstellen dat die personages lang voor de tijd van de farao’s op aarde hebben geleefd en hun beschaving reeds verdwenen was ten tijde van Cheops. We zouden dus kunnen aannemen dat de piramiden er al stonden lang voor Cheops op het toneel verscheen. In de eerste bouwfase was het graf van farao Djoser in Sakkara een mastaba, pas na enkele uitbreidingen is dit de allereerste piramide geworden die er ooit gebouwd werd. Het was een trappenpiramide en voor de eerste keer werd er natuursteen gebruikt in plaats van kleitabletten. Die kalksteenblokken waren echter nog niet zo groot als deze die gebruikt werden voor de bouw van Cheops’ piramide. Blijkbaar is de piramide van Djoser een leerschool in nieuwe technieken geweest voor al deze die later werden opgericht, dus ook de grote piramiden in Gizeh. Onder de piramide van Djoser werden vrij veel Djed pilaren gevonden, we zijn er nog niet achter gekomen of het hier enkel om siervoorwerpen gaat zoals amuletten of dat het echt bruikbare Djeds geweest zijn. Hoewel we het dus niet exact weten, veronderstellen we dat deze Djed pilaren echte gereedschappen geweest zijn die gediend hebben voor de bouw van deze piramide. Het zou best kunnen dat de trappenpiramide van Djoser ook een leerschool is geweest in hydraulica, een plaats waar men de kracht van Djed pilaren heeft ontdekt en de techniek ervan heeft verbeterd. Tegen de tijd dat de grote piramiden in Gizeh werden gebouwd beheerste men deze techniek wellicht al zó goed dat het mogelijk was om deze op te trekken met enorme monolieten waarvan sommige wel 5 ton of meer wogen.
------------------------------------------------------------------ Verwijzingen bij hoofdstuk 16. Zeer interessante link in verband met oude mysteries Website van The Global Egyptian Museum. Beschrijving van de Djed pilaar Mooie foto’s van de crypte in de Hathor tempel in Dendera Egypte Raising the Djed Pillar at Abydos. |
